Geschiedenis

Het onderstaande artikel is opgenomen in aflevering 1/2012 van ’t Seghen Waert, een uitgave van het Historisch Genootschap Oud Soetermeer.

Veertig jaar wereldwinkel

Piet Drapers

In 2012 zou het veertig jaar geleden moeten zijn dat Zoetermeer een wereldwinkel kreeg. Daarmee behoorde het dorp tot de eerste honderd plaatsen in Nederland waar zo’n winkel werd gevestigd. Het was de tijd van de ‘mondiale bewustwording’, die er toe leidde dat er veel acties werden gevoerd.

Wereldhandel

Op de UNCTAD conferentie (United Nations Conference on Trade and Development) van 1968 werd de Derde Wereldlanden te verstaan gegeven dat zij geen vrijere toegang kregen tot de Westerse markt. De journalist Dick Scherpenzeel wilde een daad stellen en riep op om ‘Derde Wereldwinkels’ te beginnen. In 1969 start Johan Derks de eerste wereldwinkel in Breukelen. Hij zegt daar zelf over: “Ik was een brave katholieke jongen die zich voor twee jaar als leraar had laten uitzenden naar Oeganda. En als je dan terugkomt is de cultuurschok groot. Ik ging gewoon vanuit de huiskamer kunstnijverheid, derdewereldsnuisterijen en later rietsuiker verkopen”. Al snel daarna kwamen er winkels in alle grotere plaatsen, waar producten werden verkocht van de katholieke ideële importeur ‘Steun Onderontwikkelde Streken’ (stichting SOS). Deze stichting bestond al sinds 1959 en verleende op velerlei manier hulp aan mensen in achtergebleven gebieden. De eerste actie in 1959 was het versturen van melkpoeder voor ondervoede kinderen op Sicilië. In de loop der jaren veranderde hulp geven in handel drijven op basis van eerlijke handel. De stichting kreeg later de naam ‘Fair Trade Original’ en levert inmiddels een uitgebreid assortiment levensmiddelen die niet alleen te koop zijn in wereldwinkels maar ook elders, bijvoorbeeld in supermarkten.

 

 

 

 

Vereniging

Vanaf het begin zijn er uitsluitend vrijwilligers actief in de wereldwinkel. In 1992 zijn dat er al meer dan vijftien en nu meer dan dertig. De organisatievorm is die van een vereniging, maar pas in 1989 gaat men naar notaris Hulsebosch om daar officieel het bestaan van de vereniging te laten vastleggen en de statuten te deponeren.

De eerste stappen van de Zoetermeerse Wereldwinkel zijn gezet in 1970 of wellicht nog wel eerder door de actiegroep KIVAEVA. In 1972 heeft men zich als vereniging aangemeld bij de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels. Dat jaar wordt dus aangehouden als het jaar van oprichting. In 2012 wordt het achtste lustrumgevierd, maar eigenlijk bestaat de winkel dus ten minste 42 jaar en behoort daarmee tot de oudste wereldwinkels in Nederland.

Groei

Door toenemende omzet groeide de winkel uit haar jasje en was de voorkamer van het herenhuis eigenlijk te klein voor alle activiteiten. Tegelijk liet de gemeente weten dat men in principe de huur op wilde zeggen, omdat het pand een andere bestemming zou krijgen.

In 2004 durfde de vereniging de stap te wagen naar een echte winkel. In juli 2004 opende burgemeester Waaijer de nieuwe winkel in de Dorpsstraat op nummer 107. De meer dan 35 vrijwilligers zetten hun beste beentje voor en hebben er een echte cadeauwinkel van gemaakt. De doelstelling is echter niet gewijzigd : Eerlijke handel. En dat betekent dat de winkel haar deuren kan sluiten als dat wereldwijd is gerealiseerd.

Bronnen:

Ad van Bochove, Gerard de Bruin, Niek Nieuwenhuijsen, Henk Roos.

Archief Wereldwinkel Zoetermeer